图:http://www.fishdisease.net/fd/disease_images/image.php?img_i… · Copyrighted free use · Wikimedia Commons
- 学名
- Trematoda
- 分类等级
- 纲
- 上级类群
- 新皮总纲
- 大类
- 其他动物
- 命名
- Karl Rudolphi,1808 年
- 数据库
- NCBI 分类 · GBIF
分类阶元
下级类群(2)
百科正文
概述
吸虫是非常有名的一种寄生虫,大部分为雌雄同体,可自体受精;生活史中可能有一个或多个中间宿主,以鱼类、人体等多种脊椎动物为最终宿主;成虫产卵发育成纤毛幼虫(Miracidium,亦作毛蚴),纤毛幼虫入侵中间宿主后,增殖并发育成尾动幼虫(cercaride,亦作尾蚴),再被最终宿主食入前会发育成曩状幼虫(metacerariae,亦作曩蚴)。吸虫的成虫有口吸盘及腹吸盘,其卵有卵盖(operculum),虫体在人体中最久可活30年,由生食淡水鱼而感染。猫、狗为一种名为保虫的吸虫宿主,成虫寄生于胆道,大量感染时可在胆囊中发现虫体。曩状幼虫存在于淡水鱼时,腌渍、烟熏或脱水皆不能将其杀死,轻微感染时无症状,重度感染会造成胆道阻塞、胆囊炎、结石、肝脓痬或急性胰脏炎等,虫卵约于感染后1个月后可于粪便中发现。
分类
吸虫纲物种原来分为单殖目(Monogena)、复殖目(Digenea)、盾腹目(Aspidogastrea,亦作盾盘目或楯盘目)三个目。单殖、复殖所指的是物种的雄性生殖系统的输精管的数目(单殖1个、复殖2个);而盾腹目的命名则沿于其特征,在其腹口吸盘周围有一个盾牌状的衬垫。当时的单殖目可再细分为三个亚目,但现时单殖目已被提升至纲级,成为单殖纲。余下的两个目合计的物种,推算约 18,000到 24,000个物种。有文献把这两个目提升到亚纲的地位。
复殖目又名二生目,是吸虫纲绝大多数物种所属,之下再分为腹口亚目(Gasterostomata,寄生于鱼肠内)及前口亚目(Prosostomata,有59科),其物种泛称复殖吸虫(digenetic trematode)是以寄生人体为对象的吸虫。复殖吸虫的基本结构和发育过程大致上相同,种类相当繁多且形态各自相差颇大,生活史有性世代(寄生于软体动物,如螺蛳、蚌类的阶段)与无性世代(寄生于脊椎动物体内阶段),基本生活型态是以卵生且多种幼虫(毛蚴、胞蚴、雷蚴、尾蚴、囊蚴)之后在成长为成虫。这些吸虫中以人类为宿主的种类,有肺吸虫(卫氏肺吸虫)、肝吸虫(中华肝吸虫、牛羊肝吸虫)、肠道吸虫、横川吸虫、血吸虫(日本血吸虫)、布氏姜片虫(Fasciolopsis buski)等。
楯盘目只有一科四属,直接发育,无需中间宿主。今提升至亚纲级,是为楯吸虫亚纲或楯盘亚纲。
- 本纲包括以下目:
- Aspidogastrida
- Aspidogasteridae
- Aspidogastridae
- Multicalycidae
- Rugogastridae
- 有壁目 Diplostomida
- 斜睾目 Plagiorchiida
- Stichocotylida
- Stichocotylidae
- 目的地位未定的科:
- Acanthostomatidae
- Albulatrematidae
- Areobiotrematidae
- Arnolidae
- Gekkonotrematidae
- Halipegidae
- Jubilariidae
- Lecithochiridae
- Lobatovitelliovariidae
- Oesophagicolidae
- Sclerodistomatidae
- Tetrasteridae
- 目、科的地位未定的属:
- Acanthocephala Diesing, 1858
- Achillurbainia Dollfus, 1939
- Adolescaria Sinitzin, 1911
- Afrobilharzia Le Roux, 1958
- Agamodistomum Stossich, 1892
- Ahemiuris Chauhan, 1954
- Allomicrophallus Yamaguti, 1971
- Allopseudopiclidophora Yamaguti, 1965
- Alloschistorchis Yamaguti, 1970
- Allotelorchis Goodman, 1988
- Amphibothrium Frey & Leuckart, 1847
- Amphistomulum Brandes, 1892
- Amphocleithrium Price & Romero, 1969
- Anatirenicola Odening, 1962
- Ankyrocotyle Vlassenko, 1928
- Antepharyngeum Witenberg, 1925
- Antodera Pigulevsky, 1952
Aototrema Bean-Knudsen, Uhazy & Wagner, 1987
- Aspalacitrema Deblock & Rausch, 1965
- Aspina Tripathi, 1956
- Astomum Schlotthauber, 1860
- Asymphylodoroides Yamaguti, 1971
- Athesmioides Cribb & Spratt, 1992
Atrioglabrum Gracenea, Montoliu & Deblock, 1993
- Atriospinosum Deblock, 1973
- Australodiscus Sey, 1983
- Axine Yamaguti, 1938
- Baiohelmins Cribb & Pearson, 1988
- Bashkinovitrema Skrjabin, 1944
- Bathycola Fuhrmann, 1928
Baughbilharzia Chauhan, Srivastava & Chauhan, 1973
Beauchampia Yamaguti, 1963
Bengaliniella Deblock, Mukherjee & Ghosh, 1970
- Bilateracotyloides Ramalingam, 1961
- Bilorchis Mehra, 1937
- Biplacunella Unnithan, 1971
- Bispina Tripathi, 1956
- Bistellavulva Unnithan, 1971
- Bivulvostella Unnithan, 1971
- Blairium Brooks & Holcman, 1993
- Bothriophoron Stiles & Goldberger, 1910
- Brachionus Schrank, 1776
- Brachylecithoides Yamaguti, 1971
- Brachysaccus Johnston, 1912
- Bravotrema Groschaft, 1970
- Bullulina Hammerschmidt, 1838
- Buxifrons Fukui, 1929
- Buxifrons Näsmark, 1937
- Bychowskicotyle Unnithan, 1971
- Calicotyle Nybelin, 1941
- Calicotylides Nybelin, 1941
- Canaania Travassos, 1944
- Capronia Richard, 1966
- Carangixenus Unnithan, 1962
- Catoptroides Looss, 1902
- Caudorchis Talbot, 1933
- Cauliorchis Stiles & Goldberger, 1910
- Cesartrema Travassos & Kohn, 1964
- Ceylonotrema Gussev, 1963
- Chamaeleophilus Yamaguti, 1971
- Chaseostrigea Ukoli, 1967
- Cheilostomum Diesing, 1850
- Chelonella Beneden & Hesse, 1863
- Chinhuta Lal, 1937
- Chiropterotarbus Bay-Schmith, 1972
- Chiropterotrema Velez & Thatcher, 1992
- Chiroptodendrium Skarbilovitch, 1943
- Choanocotyle Jue Sue & Platt, 1998
- Choerocotyle Baer, 1959
Choerocotyloides Prudhoe, Yeh & Khalil, 1964
- Choristogonoporus Stunkard, 1938
- Cladorchis Wang & Zhou, 1989
- Cochinocotyle Gupta & Gupta, 1971
- Coelomotrema Angel, 1970
- Coelomotrema aegyptiaca
- Coitocoecum Nicoll, 1915
Combesia Mas-Coma, Roset & Mantoliu, 1985
- Conspicum Bhalerao, 1936
- Coryphogonimus Cribb & Spratt, 1990
- Cotylegaster Cobbold, 1877
- Cryptocephalus Srivastava, 1944
- Cryptostomum Nitzsch, 1832
- Cychlorchis Lühe, 1908
- Cyclostoma Otto, 1823
- Cymbiforma Yamaguti, 1933
- Dactylodiscus Kamegai, 1971
- Dasyurotrema Cribb, 1992
- Decacotylus Mayer, 1841
Dermophthiroides Cheung & Nigrelli, 1983
- Diagenites Poinar & Boucot, 2006
- Diastomum Packard, 1882
- Dicotyle Sonsino, 1898
- Dicranocercaria Lutz, 1919
- Dicranocercaria Szidat, 1932
- Digenites Poinar & Boucot, 2006
- Dinotaster Unnithan, 1971
- Diplobothrium Chandler, 1942
- Diplostomum Brandes, 1888
- Diplotrema Tripathi, 1959
- Diporpa Dujardin, 1844
- Distemum
- Distoma Retzius, 1786
- Distomulum Brandes, 1892
- Distomum Diesing, 1850
- Distomus Laennec, 1807
- Divitelluses Cai & Li, 1993
- Dolichodemas Looss, 1900
- Dolichosomum Looss, 1899
- Dozenkotrema Onkarnatha, 1964
Duttiella Srivastava, Prasad & Maurya, 1980
Echinella van Beneden & Hesse, 1864
Edcaballerotrema Teixeira de Freitas, 1960
- Eroliostrigea Yamaguti, 1971
- Eucercaria Diesing, 1855
- Eucercarioides Tang & Tang, 1992
- Eucradium Szidat, 1954
- Eurobilharzia Le Roux, 1958
- Eurymetra Odhner, 1910
- Eustemma Diesing, 1850
- Eustomos MacCallum, 1921
- Evandrocotyle Jansen, 1941
- Evanorchis Skrjabin, 1944
- Exorchocoelium Thapar, 1958
- Falciungus Akmerov, 1952
- Festucaria Schrank, 1788
构造
体壁组织可分为体被与肌肉;可自我更新;具有吸收营养、感觉等功能。
以上节选摘自维基百科「吸蟲綱」,按 CC BY-SA 4.0 使用,去掉了参考文献、外部链接等尾部小节,公式改写成了纯文本。篇幅所限,较长的小节只摘了开头一部分,有的小节没有收;全文、配图和出处见原文。